حفظ میراث فرهنگی و آثار و ابنیه های تاریخی بر اساس شرح وظایفی معین به سازمان میراث فرهنگی و ادارت کل آن در استانها واگذار شده است و آنها نیز باید به وظیفه خطیر خویش با نهایت صداقت عمل کنند.
متأسفانه در سالهای اخیر مسئولان متولی در قبال تخریب و نابودی آثار تاریخی و باستانی این دیار کوچکترین واکنشی نشان نداده اند در مقابل در سکوت خویش نظاره گر نیستی آنان بوده اند و هستند و یا شرایط اینگونه ایجاب کرده است!
همچنین یکی از مهمترین دلایل این سکوت، عدم همکاری سایر ارگانها با این اداره کل بوده است که در شرایطی که نیازمند تعامل و همکاری بوده اند، آن را تنها گذاشته و هیچگونه مشارکتی در احیاء و بازسازی آثار تاریخی نداشته اند.
اما مسئله قابل توجه این است که در این بین چه اتفاقی روی داده است که تخریب مزار یک میسیونر آمریکایی که اقداماتش بنا بر مکاتبات تاریخی با منافع ارومیه منافات داشته است و در پوشش پزشک نقشه های استعمارگران را پیاده می کرد، رسانه ای می شود.
محمد فتحی معاون میراث فرهنگی آذربایجان غربی با اعلام خبر حفاری قبر دکتر کاکران به یکی از رسانه ها می افزاید که به محض دریافت این خبر با مدیرکل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان به آنجا مراجعه می کنند.
نگارنده خود با اینگونه کارها که شنیع ترین هتک حرمت به درگذشتگان است مخالف بوده و معتقد است که مسببین در صورت شناسایی باید به سزای اعمالشان برسند و اشد مجازات را در حق آنان باید متصور شد، چون دین اسلام به ما اجازه اینگونه حرکات زشت را نمی دهد، گرچه میسیونرها در سالهای پایانی حکومت قاجاریه انواع شکنجه ها و قتل عام ها در حق مردم مظلوم ارومیه و شیعیان آذربایجان غربی کرده اند.
اما مسئله ای، همیشه خاطر نگارنده را خواهد آزرد و آن اینکه چرا ما اینگونه بیگانه پرست شده ایم و کسانی را که برای پیاده کردن نقشه های شوم استعمارگران انگلیسی و آمریکایی در منطقه حضور یافته بودند را بسیار مهمتر از مشاهیر شهر و دیار خود می دانیم و در این مورد هم مردم مقصرند، هم رسانه ها و هم مسئولان متولی!
لازم است مسئله ای را یادآوری کنیم که همین مسئولان در جواب و پاسخ به افکار عمومی که پیگیر چرایی تخریب مزار عارف اورموی،دوللو مصطفی بودند، گفتند که به اداره ما ربطی ندارد(لینک مرتبط) و امور مربوط به قبرستانها و مزارها در حیطه بندی وظایف این سازمان نیست! اما حالا با تخریب یک مزار بر سر آن حضور می یابند.
این در حالی است که مقام و شأن دوللو مصطفی به عنوان عارف، شاعر و حکیم بسیار بالاتر از آنی است بتوان آن را با مسیونر استعمارگر آمریکایی مقایسه کرد.
شایان ذکر است که همگان بدانند دوللو مصطفی عارفی است که از وی به عنوان اولین شاعر در آذربایجان غربی یاد می شود که از تمامی زوایا و سرگذشت وی اطلاع داریم و دو عنوان کتاب از محموعه اشعارش تاکنون منتشر شده است. همچنین به تازگی مشاهده شده است که در یکی از سایتهای ترکیه، این شاعر شهیر اورموی را اهل شهر ارزروم عنوان کرده اند و این نوعی جعل مشاهیر است که شاید در آینده با توجه به بی تفاوتی مسئولان متولی آن را تصاحب کنند و ضروری است با اقدامات معقولانه جلوی زیاده خواهی فرهنگی ترکیه را گرفت.
از این رو بسیار ضروری به نظر می رسد که ابتدا مسئولان میراث فرهنگی باید روشنگری کنند که چرا در قبال تخریب عارفان، شاعران و مشاهیر ارومیه سکوت می کنند و در مقابل رسانه ای شدن آن واکنش نشان داده و وظایف خود را به اداراتی همانند ارشاد اسلامی پاس می دهند اما در مقابل با شنیدن اخبار مربوط به حفاری بخشی از قبرستان میسیونرهای آمریکایی در آنجا حضور می یابند.
کاکران را نه به عنوان میسیونر، بلکه به عنوان مؤسس اولین مدرسه طب می نگریم
محمد فتحی در گفت و گو با خبرنگار اروم نیوز اظهار کرد: پیشینه قبرستان میسیونرهای آمریکایی به تاریخ 1855 میلادی برمی گردد.
معاون میراث فرهنگی آذربایجان غربی افزود: این قبرستان مربوط به پروتستانهاست که فقط میسیونرهای آمریکایی در آن مدفون هستند که در جهت اهداف میسیونری به این منطقه آمده بودند.
وی اظهار کرد: دکتر جوزف کاکران متولد ارومیه بوده و تحصیلات خود را در آمریکا به پایان رسانیده است، همچنین پدر و مادر وی آمریکایی و میسیونر و به ارومیه اعزام شده بودند.
فتحی با اشاره به اینکه این قبرستان از لحاظ تاریخی ثبت نشده است، یادآور شد: در این قبرستان سنگ نوشته هایی به زبان انگلیسی و فارسی دیده می شوند که در نوع خود بی نظیر است.
معاون میراث فرهنگی استان با اشاره به اینکه میسیونرها جزئی از تاریخ تکامل ارومیه هستند، تصریح کرد: کار بهسازی و بازگشت قبر به حالت اولیه را در حالی پیش خواهیم گرفت که آن هم برای جایگاه کاکران که مؤسس اولین مدرسه طب است نه برای فعالیتهای میسیونری و آمریکایی بودن وی و این مسئله باید مورد توجه و دقت قرار گیرد.
وی خاطرنشان کرد: در بحث مرمت و بازسازی ابنیه تاریخی استان نیازمند همکاری، همیاری و تعامل همه ارگانها هستیم و نمی توانیم به تنهایی در این خصوص به موفقیت دست یابیم.